Na odcinku piekarskim atak niemiecki nastąpił w dniu 1 września 1939 o drugiej w nocy . Niemiecki Freikorps od razu skierował się w kierunku dworca szarlejskiego i kopalni " Nowa Helena " , został jednak przez powstańców powstrzymany . Zarządzono ewakuację ludności cywilnej , niedaleko bowiem biegła linia fortyfikacji i obawiano się masakry . Ludzie pakowali więc najbardziej potrzebne rzeczy i ruszali w stronę Łagiszy . Następnego dnia powstańcy piekarscy musieli jednak opuścić Piekary , na rozkaz majora Tomasika , wycofali się do Józefki a potem dalej na wschód . Batalion piekarski w sile ok. 200 ludzi cofał się w kierunku Krakowa a potem Lublina . Piątego dnia wojny grupa powstańców została rozbita przez Wehrmacht pod Miechowem .Na polacu boju wielu poległo i zostało rannymi , niektórzy zdezorientowani , wracali do Piekar . Niemcy jednak wywlekali ich z domów a na placu przed ratuszem urządzili im dwuszereg z oprawców z Freikorps'u z pałkami gumowymi ze stalową sprężyną , spadł grad uderzeń , lała się krew , jednak gorsze sceny działy się w więzieniu gdzie pastwiono się nad nimi i okrutnie torturowano .Po przejściu nawałnicy , już w październiku 1939 pojawiły się pierwsze ulotki wzywające do walki z okupantem . Zaczęły działać organizacje bojowe toteż w kopalni węgla " Andaluzja " , galmanu " Nowa Helena " i "Orzeł Biały " gdzie pracowała większość członków tych organizacji , rwały się liny , psuły urządzenia i maszyny . Jednak gestapo rozbiło te organizacje , a wielu członków znalazło się w obozach koncentracyjnych . Praca konspiracyjna jednak nie ustała . Jak się ocenia w 1943 r. w kopalni ' Andaluzja " wydobycie spadło o blisko 40 tys. ton węgla , ufedrowano o blisko 5 tys. mniej rudy cynku i ołowiu w kopalni " Nowa Helena " , podobnie było w kopalni " Orzeł Biały " . Miały miejsce także akcje zbrojne np: w lipcu 1943 r grupa Walentego Kołodzieja wykoleiła pociąg na wąskich torach w Szarleju , trzy dni hitlerowcy naprawiali szkody , miesiąc później grupa AK pod dowództwem Henryka Mazura zniszczyła szyny na odcinku dworzec - huta w Brzezinach Śląskich co spowodowało wykolejenie się pociągu z cynkiem , ołowiem i kadmem . Nasilenie akcji miało miejsce w 1944 r. kiedy 4 razy wykolejano pociągi na odcinku Rojca- Brzeziny , dwukrotnie podpalano urzędy hitlerowskie , rozbito magazyn w zakładach Hymscheid . Niektórzy piekarzanie walczyli w partyzantce w płn. części powiatu tarnogórskiego . Niemcy do Wehrmacht'u wcielali wielu piekarzan , którzy jak Jerzy Wawrosz często dezerterowali . Walczyli piekarzanie , jak zresztą większość Polaków , na wszystkich frontach wojny . Major Jan Ludyga-Laskowski gdy dostał się do Francji walczył w wojnie francusko - niemieckiej a po kapitulacji Francji walczył w stopniu podpułkownika w partyzantce francuskiej , Teofil Markiefka i Konrad Burzyk walczyli w obronie twierdzy Tobruk , Walenty Prochacki walczył w szeregach Brygady Karpackiej pod Acron'ą , Gazal'ą , Bronisław Jansa walczył w Dywizjonie 302 w bitwie o Anglię , pod Monte Cassino zginęli Paweł Sroka , Franciszek Marchwitz oraz dezerterzy z Wehrmacht'u Gotfryd Bednorz i Reinhold Woźniczka , w służbie sanitarnej we włoszech pracował były dyrektor Powiatowego Szpitala w Piekarach , dr Bocianowski , wielu nie wymieniowych tu z nazwiska piekarzan oddało swe życie w walce z Niemcami na wszystkich frontach .Nadchodziły jednak czasy nadziei . Rankiem 27 stycznia 1945 roku od Kozłowej Góry i Bobrownik czołgi radzieckie wyzwoliły Piekary .Dnia 29 stycznia 1945 r powołano Zarząd Miejski , chociaż Piekary oficjalnie praw miejskich nie otrzymały . Na mocy ustawy Sejmu Śląskiego z 10 lipca 1939 prawa takie miały otrzymać z dniem 1 stycznia 1940 r. ustawa jednak nie weszła w życie . Oficjalnie Piekary stały się miastem 1 stycznia 1947 roku pierwszym burmistrzem został Jan Kolenda , działacz KPP , przewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej został Hubert Grabara .