| 1008akl |
niedziela, 21 stycznia 2007
Wazne daty
1136 - bulla papieża Innocentego II wymienia Piekary jako miejscowość położoną pod Bytomiem o nazwie Zwersow (Zwierzów)
1277 - powstanie pierwszej parafii rzymskokatolickiej pw. św. Piotra i Pawła w Kamieniu
1318 - konsekracja drewnianego kościoła pw. św. Bartłomieja w Piekarach
1623 - przekazanie Piekar wraz z ziemią bytomską kupcowi Łazarzowi Henckelowi von Donnersmarckowi
1659 - ksiądz Jakub Roczkowski przenosi obraz Matki Boskiej do ołtarza głównego
1676 - mieszkańcy Tarnowskich Gór, po ustąpieniu epidemii cholery w tym mieście, składają ślubowanie corocznej pielgrzymki do Piekar
1680 - zaraza w czeskiej Pradze; na prośbę cesarza Leopolda I wizerunek Matki Boskiej Piekarskiej zostaje przewieziony do tego miasta; w drodze powrotnej uroczyste procesje z udziałem obrazu odbywają się w Hradcu Královéi Nysie
1683 - król Jan III Sobieski w drodze do Wiednia modli się przed obrazem NMP w Piekarach
1696 - August II Mocny zaprzysięga w Piekarach pacta conventa i ponawia wyznanie wiary katolickiej
1734 - przed cudownym obrazem modli się kolejny król Polski - August III, odwiedza on także kopalnie galmanu
1847 - Teodor Heneczek zakłada pierwszą polską drukarnię
1849 - konsekracja Bazyliki pw. NMP i św. Bartłomieja
1896 - konsekracja piekarskiej Kalwarii
1911 - pierwsze wydobycie węgla w kopalni "Andaluzja"
1922 - wkroczenie Wojska Polskiego, Piekary wcielone do Polski
1925 - koronacja obrazu Matki Boskiej Piekarskiej
1933 - połączenie Brzozowic i Kamienia w Brzozowice-Kamień
1934 - połączenie Piekar i Szarleja
1935 - zastąpienie nazwy Piekary Wielkie, Piekarami Śląskimi
1937 - uroczyste odsłonięcie i poświęcenie Kopca Wyzwolenia
1939 - Piekary otrzymują od Sejmu Śląskiego prawa miejskie, nie dochodzi jednak do formalnego nadania statusu miasta (wybuch II wojny światowej)
1947 - pełne nadanie praw miejskich
1954 - uruchomienie KWK "Julian" (pierwsza z nowych kopalni węgla uruchomionych w Polsce po II wojnie światowej)
1975 - reforma administracyjna, w wyniku której powstał obecny kształt miasta (Piekary + Szarlej + Kozłowa Góra + Brzozowice-Kamień + Brzeziny Śląskie + Dąbrówka Wielka)
1990 - reaktywacja samorządu terytorialnego, odbywaja się wybory do rady miejskiej w wyniku których wybrany zostaje zarząd miasta z prezydentem miasta Andrzejem Żydkiem na czele
1994 - nadanie Honorowego Obywatelstwa Miasta Piekary Śląskie Papieżowi Janowi Pawłowi II, który uczestniczył w pielgrzymkach mężczyzn do MB Piekarskiej, gdy był jeszcze biskupem krakowskim
1996 - założenie Radia Piekary
1999 - reforma administracyjna: Piekary Śląskie powiatem grodzkim
2005 - zmiana herbu miasta
Powyzsze informacje zaczerpniete sa z Wikipedii!!!!!
2 wojna swiatowa
Na odcinku piekarskim atak niemiecki nastąpił w dniu 1 września 1939 o drugiej w nocy . Niemiecki Freikorps od razu skierował się w kierunku dworca szarlejskiego i kopalni " Nowa Helena " , został jednak przez powstańców powstrzymany . Zarządzono ewakuację ludności cywilnej , niedaleko bowiem biegła linia fortyfikacji i obawiano się masakry . Ludzie pakowali więc najbardziej potrzebne rzeczy i ruszali w stronę Łagiszy . Następnego dnia powstańcy piekarscy musieli jednak opuścić Piekary , na rozkaz majora Tomasika , wycofali się do Józefki a potem dalej na wschód . Batalion piekarski w sile ok. 200 ludzi cofał się w kierunku Krakowa a potem Lublina . Piątego dnia wojny grupa powstańców została rozbita przez Wehrmacht pod Miechowem .Na polacu boju wielu poległo i zostało rannymi , niektórzy zdezorientowani , wracali do Piekar . Niemcy jednak wywlekali ich z domów a na placu przed ratuszem urządzili im dwuszereg z oprawców z Freikorps'u z pałkami gumowymi ze stalową sprężyną , spadł grad uderzeń , lała się krew , jednak gorsze sceny działy się w więzieniu gdzie pastwiono się nad nimi i okrutnie torturowano .Po przejściu nawałnicy , już w październiku 1939 pojawiły się pierwsze ulotki wzywające do walki z okupantem . Zaczęły działać organizacje bojowe toteż w kopalni węgla " Andaluzja " , galmanu " Nowa Helena " i "Orzeł Biały " gdzie pracowała większość członków tych organizacji , rwały się liny , psuły urządzenia i maszyny . Jednak gestapo rozbiło te organizacje , a wielu członków znalazło się w obozach koncentracyjnych . Praca konspiracyjna jednak nie ustała . Jak się ocenia w 1943 r. w kopalni ' Andaluzja " wydobycie spadło o blisko 40 tys. ton węgla , ufedrowano o blisko 5 tys. mniej rudy cynku i ołowiu w kopalni " Nowa Helena " , podobnie było w kopalni " Orzeł Biały " . Miały miejsce także akcje zbrojne np: w lipcu 1943 r grupa Walentego Kołodzieja wykoleiła pociąg na wąskich torach w Szarleju , trzy dni hitlerowcy naprawiali szkody , miesiąc później grupa AK pod dowództwem Henryka Mazura zniszczyła szyny na odcinku dworzec - huta w Brzezinach Śląskich co spowodowało wykolejenie się pociągu z cynkiem , ołowiem i kadmem . Nasilenie akcji miało miejsce w 1944 r. kiedy 4 razy wykolejano pociągi na odcinku Rojca- Brzeziny , dwukrotnie podpalano urzędy hitlerowskie , rozbito magazyn w zakładach Hymscheid . Niektórzy piekarzanie walczyli w partyzantce w płn. części powiatu tarnogórskiego . Niemcy do Wehrmacht'u wcielali wielu piekarzan , którzy jak Jerzy Wawrosz często dezerterowali . Walczyli piekarzanie , jak zresztą większość Polaków , na wszystkich frontach wojny . Major Jan Ludyga-Laskowski gdy dostał się do Francji walczył w wojnie francusko - niemieckiej a po kapitulacji Francji walczył w stopniu podpułkownika w partyzantce francuskiej , Teofil Markiefka i Konrad Burzyk walczyli w obronie twierdzy Tobruk , Walenty Prochacki walczył w szeregach Brygady Karpackiej pod Acron'ą , Gazal'ą , Bronisław Jansa walczył w Dywizjonie 302 w bitwie o Anglię , pod Monte Cassino zginęli Paweł Sroka , Franciszek Marchwitz oraz dezerterzy z Wehrmacht'u Gotfryd Bednorz i Reinhold Woźniczka , w służbie sanitarnej we włoszech pracował były dyrektor Powiatowego Szpitala w Piekarach , dr Bocianowski , wielu nie wymieniowych tu z nazwiska piekarzan oddało swe życie w walce z Niemcami na wszystkich frontach .Nadchodziły jednak czasy nadziei . Rankiem 27 stycznia 1945 roku od Kozłowej Góry i Bobrownik czołgi radzieckie wyzwoliły Piekary .Dnia 29 stycznia 1945 r powołano Zarząd Miejski , chociaż Piekary oficjalnie praw miejskich nie otrzymały . Na mocy ustawy Sejmu Śląskiego z 10 lipca 1939 prawa takie miały otrzymać z dniem 1 stycznia 1940 r. ustawa jednak nie weszła w życie . Oficjalnie Piekary stały się miastem 1 stycznia 1947 roku pierwszym burmistrzem został Jan Kolenda , działacz KPP , przewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej został Hubert Grabara .
wydawnictwo
Ośrodek wydawniczy w Piekarach rozpoczął swą działalność pod koniec pierwszej połowy XIX wieku. Proboszcz piekarski ks. Jan Alojzy Ficek czynił starania, aby pątnicy, którzy przychodzili do Piekar mogli zabrać do domu drukowaną nabożną książkę. Wspólnie z Teodorem Heneczkiem założył w 1847 roku polską drukarnię. Pierwsza oficyna była czynna w domu u Kaduka (ul. Bytomska 145). Wydawane były w większości druki o treści religijnej i czasopisma tj.: Dziennik Górnośląski, Tygodnik Katolicki, Zwiastun Górnośląski oraz Promotor nabożeństwa do św. Józefa i św. Rodziny. W drukarni piekarskiej działalność edytorską prowadzili ks. Józef Szafranek, ks. Norbert Bończyk, Teofil Nowacki, Karol Osadnik, Józef Lompa, Karol Miarka i Stanisław Czarniejewski. Oprócz drukarni Heneczka na terenie Piekar istaniały jeszcze dwie inne: od 1871 drukarnia Teofila Nowackiego oraz drukarnia Franciszka Świdra i Stanisława Czerniejewskiego. Ze względu na rozpowszechnioną działalność wydawniczą Piekary Śląskie zostały określone mianem Lipska górnośląskiego.
Kult Maryjny
Cesarz Ferdynand II Habsburg w 1629 roku wydał dekret restytucyjny, na mocy którego katolicy odzyskali wszystkie odebrane im przez luteran dobra. W II połowie XVII wieku spontanicznie zaczął rozwijać się kult obrazu Matki Boskiej. Proboszcz piekarski ks. Jakub Roczkowski przeniósł obraz do ołtarza głównego kościoła za co wytoczono mu proces przed sądem biskupim.
W 1676 roku w Tarnowskich Górach wybuchła zaraza, wtedy to pielgrzymi z miasta modlą się przed obrazem Matki Bożej, a gdy wracają zaraza zaczyna ustępować. Była to pierwsza tzw. pielgrzymka "ślubowana", kiedy to cała wioska podejmowała zobowiązanie, że co roku w określonym dniu odbędzie pielgrzymkę jako podziękowanie za otrzymane łaski. W 1680 roku wybuchła zaraza w Pradze, wtedy cesarz austriacki Leopold I Habsburg zwrócił się z prośbą o przywiezienie obrazu. 15 marca 1680 roku w uroczystej procesji przeniesiono obraz ulicami Pragi. Zaraz ustąpiła, a arcybiskup praski Jan Fryderyk Waldstein potwierdził urzędowo cudowność obrazu.
20 sierpnia 1683 roku król Jan III Sobieski, zmierzając pod Wiedeń, gdzie stoczył zwycięską bitwę z wojskami wezyra Kary Mustafy pragnął pomodlić się w piekarskim kościele, gdzie wysłuchał mszy i przed obrazem Matki Bożej prosił o zwycięstwo. W dniach 26-29 lipca 1697 roku miasto gościło elektora saskiego Fryderyka Augusta I późniejszego króla Polski - Augusta II Mocnego, który w Piekarach wyznał ponownie wiarę i podpisał pacta conventa. Jego syn, król August III Sas, przybył tu 8 stycznia 1734 roku.
W 1702 roku ze względu na bezpieczeństwo, które zagrożone było walkami religijnymi obraz Matki Bożej wywieziono do kościoła św. Krzyża w Opolu, gdzie znajduje się do dziś. Tam ikona przez długi czas nie wyróżniała się szczególną czcią i nie przyciągała pielgrzymek. Natomiast do Piekar, mimo iż w kościele znajdowała się tylko replika obrazu przybywały pielgrzymki, co jeden z ówczesnych księży skwitował słowami: Nie pędzel tu mocen, ni praca człowieka, ni drzewo, ni płótno, jeno Duch Boży, który sobie to miejsce i ten lud upodobał.
Niebezpieczne warunki pracy pod ziemią w śląskich kopalniach oraz trudy pracy w hutach uświadamiały, że trzeba zdać się na Opatrzność Bożą. Takie przeświadczenie było częstą przyczyną pielgrzymek całych rodzin śląskich do Piekarskiej Madonny.
Kalwaria
Idea budowy Kalwarii Piekarskiej związana jest również z działalnością ks. Ficka. Niestety przeszkodziła mu w tym śmierć. Wykonaniem jego testamentu duchowego zajął się jego następca ks. Bernard Purkop, który na wzgórzu Cerekwica rozpoczął budowę Kalwarii. W 1866 roku nabył grunty przylegające do wzgórza i obsadził je drzewami. Kolejnego proboszcz ks. Leopolda Nerlicha można uznawać za właściwego budowniczego Kalwarii. Kamień węgielny pod budowę położono w 1887 roku. Do istniejących planów wniósł szereg poprawek, zebrał potrzebne na budowę fundusze. Za jego czasów kompleks przybrał ostateczny kształt, który przetrwał do dnia dzisiejszego. Pracami budowlanymi kierował honorowo budowniczy Karol Ogórek z Szarleja. Kaplice budowane były bezinteresownie przez górników i hutników, którzy przychodzili na wzgórze bezpośrednio po zakończeniu pracy. Już za czasów następnego proboszcza ks. Karola Nerlicha 21 czerwca 1896 kard. Georg Kopp dokonał uroczystej konsekracji Kalwarii Piekarskiej i Kościoła Kalwaryjskiego pw. Przemienienia Pańskiego. W ten sposób zakończył się proces formowania głównego ośrodka religijnego na Górnym Śląsku.
Budowa Bazyliki
Lata 1845-1847 to okres tragiczny dla Piekar. Deszcze i nieurodzaj były przyczyną nędzy a głód i zaraza dziesiątkowały mieszkańców. Ówczesny proboszcz parafii piekarskiej ks. Jan Alojzy Ficek zainicjował nurt charytatywny polegający na rozdawaniu żywności, odzieży czy wyszukiwaniu rodzin zastępczych dla sierot. Został wtedy obdarzony przydomkiem „Apostoła Śląska”. W 1844 roku zainicjował wielką akcję duszpasterską mającą na celu zwalczenie plagi pijaństwa. Akcja antyalkoholowa była fenomenem przekraczającym granice Śląska, a z biegiem lat przybrała charakter walki o oblicze narodowe Śląska. Kolejną masową akcją duszpasterską zainicjowaną przez piekarskiego proboszcza były misje ludowe. Ks. Ficek odegrał również ważną rolę jako inicjator ośrodka wydawniczego pomagającego w szerzeniu kultury i oświaty na Górnym Śląsku. Największym, materialnym dorobkiem ks. Ficka w Piekarach była budowa kościoła. Mimo wielu trudności związanych z pozwoleniem na budowę oraz z kłopotami finansowymi, 22 sierpnia 1849 roku biskup wrocławski Melchior von Diepenbrock dokonał konsekracji nowego, neoromańskiego Kościoła pw. Najświętszej Marii Panny i św. Bartłomieja, który powstał głównie dzięki ofiarności miejscowych wiernych.
Poczatki
Wiadomo iz w 1303roku zostal wybudowany drewniany kosciolek pw.sw.Bartlomieja Apostola (dokladnie na miejscu obecnej Bazyliki).Bylo to male pomieszczenie mieszczace ok.200 parafian.Stromy dach i dobrze oswietlona swiatynia,a w prezbiterium trzy okna wypelnione witrazami.W srodku znajdowaly sie prawdopodobnie trzy oltarze:glowny i dwa boczne.W glownym byla rzezba(nieznanego artysty) sw.Bartlomieja.
|